Virtual Lab
Toshkent davlat tibbiyot universitetiToshkent davlat tibbiyot universiteti bilan hamkorlikdaFarmakologiya

Dori vositalarining anomal toksikligini aniqlash

Inyeksiya uchun dorilar bemorga yetib borishidan oldin qanday tekshirilishini ko‘ring: laboratoriya sichqonlarida o‘tkaziladigan anomal toksiklik testi, boshidan natijasigacha.

Tajribani olib borganAbdusattor TojiboyevTDTU o‘qituvchisi

Bu test nima uchun kerak?

Venaga yuboriladigan har bir dori partiyasi ishlab chiqarilgandan keyin tekshiriladi. Dorining o‘z ta’siri oldindan ma’lum, lekin ishlab chiqarishda unga kutilmagan zararli aralashma tushib qolishi mumkin.

Anomal toksiklik testi ana shunday kutilmagan zaharlilikni topish uchun kerak. U O‘zbekiston Respublikasi Davlat farmakopeyasi talablari asosida o‘tkaziladi.

Videoda test natriy xloridning 0,9 % li eritmasida, ya’ni kasalxonalarda ko‘p ishlatiladigan fiziologik eritmada ko‘rsatiladi.

Jihozlar va sharoit

  • ✓5 ta oq laboratoriya sichqoni
  • ✓Sinalayotgan dori: natriy xloridning 0,9 % li eritmasi
  • ✓Termostat: eritma 37 °C gacha isitiladi
  • ✓Shprits va sichqonni qimirlatmay ushlab turadigan fiksator
  • ✓Sichqonlarni tortish uchun tarozi
  • ✓Konditsioner, harorat va namlikni o‘lchaydigan asboblar bilan jihozlangan xona

Tajriba bosqichlari

  1. 100:00

    Test farmakopeya talablari bo‘yicha o‘tkaziladi. Odatda 5 ta sichqon olinadi va ular 24 soat kuzatiladi.

  2. 201:12

    Har bir dorining test dozasi va yuborish usuli uning normativ hujjatida yozilgan bo‘ladi. Natriy xlorid eritmasi uchun bu 0,5 ml, venaga.

  3. 301:30

    Tayyorgarlik: eritma termostatda 37 °C gacha isitiladi. Sichqonlar xona haroratiga moslashishi uchun 2 soat oldin xonaga olib kelinadi.

  4. 402:03

    Eritma termostatdan olinib, kerakli doza shpritsga tortiladi. Sichqonlar tarozida tortiladi.

  5. 504:41

    Sichqon fiksatorga joylanadi va eritma dum venasiga sekundiga 0,1 ml tezlikda yuboriladi. Qolgan to‘rtta sichqonga ham shu tartibda yuboriladi.

  6. 606:06

    Sichqonlar kuzatuvga qo‘yiladi: dastlabki 4 soat diqqat bilan, so‘ng jami 24 soat.

  7. 706:49

    24 soatdan keyin natija baholanadi.

Natija qanday baholanadi?

5 ta sichqonning hech biri nobud bo‘lmasaDori testdan o‘tdi
Bitta sichqon nobud bo‘lsaTest yana 5 ta sichqonda takrorlanadi
Ikki yoki undan ko‘p sichqon nobud bo‘lsaDori testdan o‘tmadi

Bu tajribada

24 soat ichida birorta ham sichqon nobud bo‘lmadi. Sichqonlar faol, suv ichishi va ovqatlanishi me’yorida. Demak, natriy xloridning 0,9 % li eritmasi anomal toksiklik testidan o‘tdi.

Atamalar

Farmakopeya
Dori vositalari sifatiga qo‘yiladigan davlat talablari to‘plami.
Toksiklik
Moddaning organizmga zararli ta’sir qilish xususiyati.
Anomal toksiklik
Dorining o‘zidan kutilmagan, masalan, ishlab chiqarishda tushib qolgan aralashma sabab bo‘ladigan zaharlilik.
Fiziologik eritma
Natriy xloridning 0,9 % li eritmasi. Tuz miqdori qon plazmasidagiga yaqin, shuning uchun uni izotonik eritma ham deyiladi.
Normativ hujjat
Har bir dori uchun sifat talablari, test dozalari va usullari yozilgan hujjat.
Termostat
Ichida bir xil haroratni ushlab turadigan asbob.

Hayvonlar bilan ishlash

Hayvonlar ishtirokidagi testlar faqat talab qilingan hollarda, belgilangan qoidalar asosida va iloji boricha kam hayvon bilan o‘tkaziladi. Dunyoda bunday testlarni hayvonlarsiz usullar bilan almashtirish ustida ham ishlanmoqda.